Bir işletmenin bilgi sistemlerine erişimini kaybetmesi, yalnızca teknik bir problem değildir. Üretim, satış, müşteri hizmetleri ve operasyonel faaliyetlerin durmasına neden olabilecek ciddi bir iş sürekliliği riskidir.

Siber saldırılar, donanım arızaları, doğal afetler ve insan hataları veri kaybına veya sistem kesintilerine yol açabilir.

Bu nedenle kurumların yalnızca verilerini yedeklemesi değil, olası bir kesinti sonrasında faaliyetlerine nasıl devam edeceğini de planlaması gerekir.

Veri Yedekleme Neden Önemlidir?

Veri yedekleme, kritik bilgilerin olası kayıplara karşı farklı bir ortamda korunmasını sağlar.

Ancak yedekleme işleminin yapılması tek başına yeterli değildir. Yedeklerin güvenli olması, düzenli alınması ve ihtiyaç duyulduğunda başarıyla geri yüklenebilmesi gerekir.

Özellikle kritik veriler için 3-2-1 yedekleme yaklaşımı uygulanabilir:

  • Verilerin en az 3 kopyası bulundurulmalıdır.
  • Bu kopyalar en az 2 farklı ortamda tutulmalıdır.
  • En az 1 kopya farklı bir fiziksel lokasyonda veya uygun şekilde izole edilmiş ortamda saklanmalıdır.

Ayrıca fidye yazılımlarına karşı değiştirilemez (immutable) veya çevrimdışı yedekler değerlendirilmelidir.

Felaket Kurtarma Nedir?

Felaket Kurtarma (Disaster Recovery), ciddi bir kesinti veya felaket durumunda bilgi sistemlerinin ve kritik hizmetlerin yeniden çalışır hale getirilmesini sağlayan plan ve süreçlerdir.

Bu kapsamda sunucuların, veritabanlarının, ağ altyapısının ve uygulamaların hangi sırayla devreye alınacağı önceden belirlenmelidir.

RPO ve RTO Nedir?

İş sürekliliği planlamasında iki önemli kavram bulunur:

RPO (Recovery Point Objective): Kabul edilebilir maksimum veri kaybı süresini ifade eder. Örneğin RPO 1 saat ise sistemler geri yüklendiğinde en fazla 1 saatlik veri kaybı hedeflenir.

RTO (Recovery Time Objective): Bir hizmetin kabul edilebilir maksimum kesinti süresidir. Örneğin RTO 4 saat ise ilgili hizmetin en geç 4 saat içerisinde yeniden çalışır hale getirilmesi hedeflenir.

Bu değerler her sistem için aynı olmamalıdır. İşletmenin kritik süreçlerine göre belirlenmelidir.

İş Sürekliliği Nasıl Sağlanır?

Etkili bir iş sürekliliği yaklaşımı için:

  • Kritik iş süreçleri belirlenmelidir.
  • Sistemlerin öncelik seviyeleri tanımlanmalıdır.
  • Yedekleme politikaları oluşturulmalıdır.
  • Felaket kurtarma altyapısı hazırlanmalıdır.
  • Kurtarma senaryoları düzenli test edilmelidir.
  • Sorumluluklar ve iletişim süreçleri belirlenmelidir.

Özellikle test edilmeyen bir yedekleme ve kurtarma planına güvenmek büyük bir risktir.

İşletmeler için önemli olan yalnızca sistemlerin sorunsuz çalışması değil, beklenmeyen durumlarda da faaliyetlerini sürdürebilmektir.

Gerçek bilgi güvenliği, verileri korumak kadar kriz anında iş süreçlerini yeniden ayağa kaldırabilme yeteneğine de sahip olmaktır.

Bilgi Güvenliği Serisi

Bilgi Güvenliği Yönetimi: Kurumlarda bilgi güvenliği, ISO 27001 rehberi, Yazılım şirketlerinde bilgi güvenliği

Yazılım Güvenliği: Secure SDLC, DevSecOps

Teknik Güvenlik: Veritabanı güvenliği, Erişim yönetimi

Ekip ve Süreç: Yazılım ekiplerinde güvenlik sorumluluğu

Siber Güvenlik ve İş Sürekliliği: Siber güvenlik tehditleri, Yedekleme ve iş sürekliliği

Danışmanlık: ISO 27001 danışmanlığı. İletişim: form.