Geçenlerde bir yerde okudum ama nerede olduğunu hatırlamıyorum. Sadece o cümle kaldı aklımda: “Haddini bilerek haddini aşmak.”
Kısa ama çok şey anlatıyor. Belki de uzun zamandır içimde dolaşan bir duyguyu kelimelere döktüğü için bu kadar etkiledi beni.
Haddini Bilmek
Benim için “haddini bilmek” hep bir farkındalık meselesi oldu. Ne bildiğini, neyi bilmediğini, hangi konularda gelişmen gerektiğini bilmek… Bu, insana hem saygı hem de derinlik kazandırıyor. Ama bir yandan da fazla temkinli olduğunda seni sınırlarının içinde hapseden bir şey bu. Bir noktadan sonra, haddini bilmek “fazla dikkatli” olmaya dönüşüyor. Ve o zaman da ilerleyemiyorsun.
Haddini Aşmak
Sonra işin diğer tarafı var: haddini aşmak. Bunu ilk duyduğumda kulağa biraz kural çiğnemek gibi gelmişti. Ama aslında öyle değil. Bazen hayatın, bazen insanların, bazen de kendi iç sesinin çizdiği sınırları aşmak gerekiyor. Çünkü o sınırların bir kısmı gerçek değil, sadece alışkanlık. Kendine “ben bu konuda yeterli değilim” dediğin anlarda aslında sadece korkularını dinliyorsun. Oysa o korkuların ötesinde başka bir sen var.
İşte burada devreye o önemli detay giriyor: haddini bilerek haddini aşmak. Yani içi boş cesaret değil bu. Bilgiyle, emekle, derinlikle yapılan bir aşma hali. Kendini kandırmadan, egona yenilmeden…
Ne haddimi tamamen aşmak istiyorum, ne de onun arkasına saklanmak. İkisi arasında bir denge kurmak istiyorum. Kendimi bilerek, ama orada kalmayarak. Çünkü bence gerçek gelişim, tam da orada başlıyor: Haddini bilerek, haddini aşabildiğin yerde.